نگاه به همه مخاطبان ، یکی از مهارت های سخنرانی است


مهارتهای مختلف کلامی، هنرهای تأثیر گذاری هستند که انسانها را در بیان و معرض مباحث و مسائل گوناگون شخصی و عمومی و سازمانی یاری می کنند اهمیت و کاربرد هنرهای بیانی تنها مربوط به زمان و عصر حاضر نیست بلکه از پیدایش انسان و آغاز زندگی اجتماعی نشان و سابقه و اثر دارد. با این همه اهمیت این مقوله بیش از توجه و رویکردی است که به آن می شود و با اینکه فواید و تأثیرات شگرف آن مورد قبول خاص و عام است. از نظر آموزش فنون سخنوری در سطح مدارس و دانشگاه ها تلاشی جدی صورت نگرفته است. امروزه اقسامی از هنرهای کلامی در سطح کلان جامعه به طور عام و در مراکز رسانه های جمعی و همایش های سازمان به طور خاص جلوه های عینی و کاربردی دارد.

برای اینکه اقسام مختلف مهارتهای کلامی را بشناسیم و با کارایی ها و مشخصات آنها آشنا شویم آنها را به صورت دسته بندی شده در زیر مجموعه عنوان کلی «‌سخنوری »‌ قرار می دهیم. بنابراین واژه سخنوری شامل و در برگیرنده اقسام مختلف فنون کلامی است که عبارتند از سخنرانی، مجری گری همایش ها, میز گرد، مناظره و مؤلف، گویندگی اخبار، ‌برنامه ها، ‌تفسیر خوانی و گزارشگری رادیو و تلویزیون، اینک به تبیین و توضیح هر یک می پردازیم زیرا این فنون و مهارتها درحقیقت جزو لوازم امور اجرایی در واحدهای ارتباطی محسوب می شود علاوه بر آنکه مورد استفاده همگان نیز می تواند قرار بگیرد.

سخنرانی

مراد از سخنرانی ارایه و بیان مباحث مبسوط یک موضوع توسط یک شخص است. گفت وگوهای معمولی خانه و کوچه و بازار یا تعالیم درسی کلاسها و امثالهم سخنرانی محسوب نمی شوند.

معمولا سخنران با دعوت یا اعلام قبلی و در مراسمی که به مناسبتی بر پا شده است در حضور جمعی از شنوندگان یا نمایندگان رسانه های جمعی سخنرانی می کند. ارایه مقاله های علمی - آموزشی در همایشهای تخصصی و عمومی نیز از مقوله سخنرانی های مذهبی و اجتماعی در حسینیه ها، مساجد، مجالس وعظ، جشن و عزاداری است .

سخنرانی ها به طور عمده علمی، دینی، تشریفاتی، قضایی، نظامی، ‌سیاسی، فرهنگی و اجتماعی و در یک تقسیم بندی دیگر، عادی یا شور انگیز است.

در وصف و فواید خوب سخن گفتن و بیان کلام زیبا شواهد و توضیحات زیاد ضرورت ندارد چه امری است که مورد اتفاق آرای عمومی است و به اصطلاح همگان را از آن خوش آید.

آداب سخنرانی

یک سخنران، ‌برای اینکه در ایراد سخنان خود موفق باشد - به این معنی که در شنوندگان و بینندگان تأثیر بگذارد و آنها با خاطره های خوش مجلس را ترک گویند و نکات و عناوینی از سخنرانی را به یاد بسپارند و چه بسا که در احوال و آثار و کردارشان ملحوظ دارند- می باید ملاحظاتی را مد نظر داشته و آدابی را رعایت کنند که عمده آنها به این قرار است :

1- آراستگی ظاهری - لباس و کلاه و عینک و آنچه که به پوشش و احیانا زینت های پوششی مربوط است باید متناسب با اوضاع و احوال زمانه، سن، جنس و موقعیت سخنران باشد، نه جلف و سبک و نه گران و سنگین. البته پاکیزگی و زیبایی متعارف از لوازم آراستگی است.

2- سلامت جسمی - بی شک بیماریهای جزیی و کلی حتی یک سردرد معمولی یا خستگی مفرط می تواند درنحوه ارایه یک سخنرانی تأثیر منفی بگذارد و شخص را کم توان و بی قرار سازد. در این وضعیت ها شنوندگان ناسلامتی و ناراحتی ناطق را معمولا درک می کنند و در همدردی ناخودآگاه با او کمتر به سخنانش گوش می دهند و سخنران نیز به راحتی از عهده بیان کلمات و جملات بر نمی آید.

3- آرامش روانی - اضطراب و استرسهای مختلف، تشویش خاطر، احساس نداشتن امنیت، ‌احساس ترس، نسیان مزمن و ... از تأثیرات مطلوب یک سخنرانی میکاهد .

سخنرانان باید قبل از شروع سخنرانی از آمادگی ذهن و روان خود اطمینان پیدا کنند.

4- گستردگی اطلاعات- مثل معروف بی مایه فطیراست دراینجا تداعی می شود چنانچه همه نکات و شیوه ها و تکنیکهای اساسی اجرای یک خطابه و نطق رعایت شود اما سخنران در باره موضوعی که مورد بحث اوست و موضوع های مرتبط با آن اطلاعات کمی داشته باشد سخنرانی خوب نخواهد داشت.

5- بسامی و گشاده رویی این اصل هم در فرایند سخنوری کاملا بدیهی و روشن است که هیات و قیافه خشک ، تلخ و عبوس یک سخنران از مقبولیت کلامش می کاهد و سخنانش به اصطلاح به دل نمی نشیند بویژه اگر صاحب سخن به طور طبیعی از چهره مناسب و خوشی برخوردار نباشد. ترشرویی ناکامی را دو چندان می سازد.

6- دوری از اطاله کلام - مجموعه بیانات یک سخنران نباید از میزان متعارف و حوصله شنوندگان بیشتر باشد. رعایت وقت و زمان مناسب یکی از عوامل موفقیت در سخنرانی است .

7- معتقد بودن به کلام - سخنرانی که به سخنان خود ایمان نداشته باشد نمی تواند با ریا کاری، فکری، حرفی و سخنی را به دیگران بقبولاند. شگفتا که مخاطبان خیلی زود این نکته را در لحن و کلام سخنران کشف می کنند و در می یابند.

8- فصاحت و بلاغت - به طور خلاصه منظور از فصاحت، روانی و قابل فهم و درک بودن کلام و بلاغت، خوش آهنگی و گرم و مطبوع بودن کلام است.

9- تسلط بر کلام - کسانی که در سخنرانی به طور دایم ، دنبال جمله و کلمه ای می گردند و رشته سخن از دستشان در می رود بر کلام خود مسلط نیستند.

10- پرهیز از بریده گویی- اِ اِ کردن و مِن و مِن کردن بیان را زشت می کند . در ضمن باید دانست که حروف فارسی با صدا وبی صدا است . با صدا مثل آ، ای، اُ، اَ، اِ، او،بی صدا مثل ب، پ، ث، ق ، کلمه هایی مانند«‌یا »‌و «‌مو» کشش بیشتری دارد تا «‌سر » و «‌پل» بعضی کلمه ها کشش زیادتری دارند مانند «آزرم» « سیمرغ» و «‌درود»‌ سخنران باید با تمرین به اندازه کشش هجاها واقف باشد و تناسب آنها را رعایت کند.

11- خونسردی و تعدیل رفتار - به طور کلی حالت طبیعی و عادی بهترین وضعیت برای ایراد سخنرانی است . پرحرارت تر نشان دادن خود و حرکات زیاد دست و سر، سخنرانی را مصنوعی جلوه می دهد و نازیبا می سازد. بدیهی است گاهی ایجاد شور انگیزی برای هدف های مشخصی مثل جنگ و دفاع ایجاب می کند که مطلب و سخن با حرارت بیشتری ادا شود.

12- پرهیز از تقلید- بعضی چون از نحوه سخنرانی دیگری خوششان می آید در سخنرانی خود از او تقلید می کنند. این عمل بی خردانه است و رشته سخن سرایی رااز دست سخنران خارج و کل برنامه سخنرانی را خدشه دار می سازد.

13- رعایت مکث های به موقع - بیان سلسله وار و بدون وقفه مطالب خسته کننده است هم برای سخنران و هم برای شنونده. لذا برای گیرایی نطق و همچنین کمک به تنفس رعایت مکث های کوتاه و به موقع ضرورت دارد.

14- تناسب صدا - کوتاهی و بلندی صدای سخنران و به طور کلی میزان صدای او نیز باید با اوضاع و احوال مجلس از جهات مخالف متناسب باشد.

15- باز بودن مجاری صدا - قبل از سخنرانی نوشیدن جرعه ای آب ولرم و در دسترس بودن لیوان آب بر روی میز خطابه واستفاده از گلو و حنجره را بز و صاف و هموار می سازد.

16- انتقال احساس به شنوندگان - سخنران ماهر و مجرب با رعایت جمیع جهات و انجام حرکات موزون و موقع شناسی باید بتواند علایق و احساسات خود را به شنوندگان منتقل کند.

اصول سخنرانی
- یکی از اصول مهم سخنوری شناخت مخاطب است; زیرا رشته سخنوری، مانند رشته پزشکی، نوعی نسخه‏پیچی است و نسخه‏پیچی پیش از شناخت‏بیمار، کاری مشکل زا و گاه خطرآفرین است . این شناخت می‏تواند در ابعاد گوناگون، مانند بعد فرهنگی، اخلاقی، تربیتی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و علمی، بررسی شود و مورد تامل قرار گیرد . مثلا در بعد علمی، سخنرانی برای استادان حوزه و دانشگاه با سخنرانی برای طلاب و دانشجویان متفاوت خواهد بود .

- هنگام مطالعه «مطالب‏» برای تدوین محتوای سخن خود به دو چیز، خوب بیندیشید: یکی فهم مطالب برای خود و دیگری روش تفهیم مطالب برای شنوندگان خود که گاه امر دوم از امر اول مهمتر و سخت‏تر است . فی المثل، چنانچه برای «بازاریان‏» و در زمینه «گرانفروشی‏» می‏خواهید سخن بگویید، باید مطالعه و فکر کنید که زشتی گرانفروشی را با روش مستقیم یا با روش غیر مستقیم به آنان تفهیم نمایید .

- در سخنرانی‏تان - جز در موارد ضرورت - فقط از «یک موضوع‏» سخن بگویید و همان را برای مخاطبان خود خوب پرورش دهید و پخته کنید و از پرداختن به «موضوعات گوناگون‏» و با روش «کشکولی‏» خودداری ورزید; زیرا تبیین خوب و کامل یک موضوع، از بیان ناخوب و ناقص چند موضوع گوناگون بمراتب بهتر و مؤثرتر است .

- «متنوع‏» سخنرانی کنید تا شنوندگان متنوع شما همگی جذب سخنان شما شوند . از راهکارهای آن، ایجاد تنوع در مواد، ابزارها، قالبها و روشهای سخنوری است . مثلا چون ممکن است در میان شنوندگانتان دانشجویان و دانشوران نیز حضور داشته باشند، از مطالب علمی نیز استفاده کنید . یا چون امکان دارد در میان شنوندگان شما از اهل شعر و ادب هم حضور داشته باشند، از اشعار و قطعات زیبا هم استفاده نمایید . و یا چون احتمال دارد در میان مخاطبانتان کودکان و نوجوانان نیز شرکت کرده باشند، داستانها و خاطرات جالب را نیز بیان کنید .

- کیفیت و کمیت‏سخن خود را بر مبنای حد «متوسط‏» معلومات و اطلاعات و توان جسمی و فکری و روحی شنوندگان قرار دهید .

- موضوع و مطالب سخنرانی خود را با رعایت ویژگیهای زیر برگزینید:

مورد علاقه گوینده;

برخوردار از منابع کافی و معتبر;

مورد نیاز شنونده;

متناسب با شرایط زمان;

متناسب با شرایط مکان;

متناسب با شرایط مخاطبان;

برخوردار از تسلط علمی گوینده بر آن;

مهم از نظر گوینده و شنونده .

 

نکات پیش از سخنرانی
- هر یک ساعت‏سخنرانی ممکن است چندین ساعت مطالعه لازم داشته باشد . پس تا می‏توانید، مطالعه پیش از سخنرانی را فراموش نکنید، هرچند سخنور ورزیده‏ای باشید .

- در آغاز راه، شایسته است که مطالب سخنرانی خود را پیش از اجرا، در خانه و یا محل دیگری تمرین کنید . این تمرین را یا می‏توانید در حضور جمع یا به صورت فردی انجام دهید و یا می‏توانید آن را روی نوار، ضبط نمایید و به آن گوش دهید و سپس نقایص و نواقص آن را برطرف کنید تا به مرور زمان، سخنوری موفق شوید .

- سخنور باید از نظر ظاهر، مرتب و تمیز باشد . از اینرو، بایسته است که پیش از حضور در جلسه سخنرانی، سر و وضع، چهره، یقه، عمامه و لباس خود را در آینه‏ای ببینید و پس از اطمینان، به سخنوری بپردازید; زیرا گاهی ممکن است موهای سر، شانه نکرده یا یقه لباس، ورآمده یا تحت الحنک عمامه، بیرون زده و یا لکه‏ای جوهر یا چربی، روی لباس شما ریخته شده باشد .

- پیش از سخنرانی، به خود تلقین کنید که حامل پیامی هستید و باید آن را بگویید و همه منتظر دریافت پیام شما هستند . از اینرو، ترس و اضطراب کمتری به شما روی خواهد آورد و یا حتی هیچ گونه ترس و اضطرابی به دل شما راه نخواهد یافت .

- پیش از سخنرانی، درباره آن بیندیشید که چگونه آن را آغاز کنید، چگونه آن را ادامه دهید و چگونه آن را به پایان برید و به طور کلی چگونه آن را بیان نمایید . به طور مثال، آیا سخنرانی خود را با آیه‏ای از قرآن یا حدیثی از معصومان علیهم السلام و یا چند بیت‏شعر آغاز کنید؟ و آیا این آیه یا حدیث و یا شعر، می‏تواند کدام آیه یا حدیث و یا شعر باشد؟

- برای سخنرانی خود، طرح مناسب و چارچوب کلی داشته باشید و پیش از سخنرانی، آن را برای خود ترسیم کنید تا در هنگام سخنرانی، مطالب را فراموش ننمایید .

- برای پاسخگویی به پرسشهای احتمالی شنوندگان قبلا خود را آماده کنید . این پرسشها را می‏توانید خودتان با تفکر در موضوع یا با مشورت با صائب نظران در آن موضوع یا با مراجعه به کتابها و منابع نوشته شده در آن موضوع و یا حتی با کمک گرفتن از خود شنوندگان بیابید .

- قبل از سخنرانی دقت نمایید که اگر نکته‏ای مبهم و تاریک در محتوای سخنرانی شما وجود دارد، آن را روشن و یا حذف کنید .

- پیش از سخنرانی استراحت داشته باشید و از خوردن غذا به حد اشباع بپرهیزید تا با شکمی پر و انباشته از غذا سخنرانی نکنید . و از خوردن چیزهایی مانند «نوشابه‏» خودداری ورزید تا مبادا هنگام سخن گفتن آروغ بزنید .

- شایسته است که چند دقیقه‏ای پیش از وقت، به محل سخنرانی خود بروید و از آنجا دیدن کنید تا از کیفیت و کمیت محل سخنرانی و شنوندگان خویش مطلع شوید .

- پیش از سخنرانی، تاحدی که می‏توانید، از شرایط فرهنگی، اخلاقی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی شنوندگان خود آگاه شوید و سخنرانی خود را باتوجه به آن شرایط ایراد نمایید . به طور نمونه، اگر مخاطبان شما دارای شرایط اقتصادی ومالی خوبی نیستند، از آنان - برای امور خیریه و مانند آن - کمکهای مالی سنگین و یا حتی هیچ کمک مالی را درخواست نکنید .

- در صورت لزوم، پیش از سخنرانی، نقشه، لوحه، فیلم، اسلاید، اورهد و مانند آن را آماده کنید تا زمان سخنرانی شما با انجام دادن این گونه کارها تلف نشود .

- در صورتی که پیش از سخنرانی شما کس دیگری نیز سخنرانی می‏نماید، سعی کنید چند دقیقه زودتر از موعد مقرر خودتان، در محل سخنرانی حاضر شوید تا از موضوع و محتوای سخنان او و بویژه مثلا مرثیه‏ای که در پایان سخنرانی‏اش می‏خواند، آگاه شوید . با این کار، هم به این سخنران احترام گذاشته‏اید، و هم از تکرار موضوع و مرثیه برای شنوندگان خود دوری جسته‏اید .

- برای آرامش بیشتر در سخنرانی، پیش از سخن گفتن چند نفس عمیق بکشید .

- پیش از سخنرانی صدای بلندگو را آزمایش و تنظیم نمایید و فاصله مناسب خود با آن را در نظر بگیرید و تلاش کنید تا صدای نابهنجار و یا سوت دلخراش از آن تولید نشود، مثلا دهان خود را به میکروفون نچسبانید .

- در صورت امکان، از بانیان و برگزارکنندگان مجلس سخنرانی خود بخواهید که هنگام سخنرانی شما از دادن آب، چای، خرما، حلوا، شیرینی و مانند آن، به شرکت کنندگان خودداری ورزند تا تمرکز حواس شما و آنان از بین نرود و کنترل مجلس نیز به هم نخورد .

 

روشن بودن موضوع سخنرانی

نگهداری از انرژی موجود در صدا در تمام طول یک جمله

گاهی اوقات مردم یک جمله را با انرژی شروع می کنند و سپس سسست و خسته می شوند. در صورت انجام این کار، جمله به صورت جویده و نامشخص تلفظ می شود و در حقیقت می توان گفت با این کار اطلاعات اساسی و حیاتی محو می شوند.

این روش نتیجه موارد زیر می باشد:

- عادت کردن به این شیوه سخن گفتن

- مدیریت ضعیف بر تنفس

- جمله بندی ضعیف

 

تمرین

سعی کنید این جمله را یک نفس و بدون مکث تکرار کنید:

«آدم ها اغلب نگران این موضوع هستند که گیج و یا فراموش کار به نظر برسند و این امر کاملا قابل درک است.»

ممکن است هنگامی که سعی می کنید این جمله را با یک نفس بخوانید، احساس ناراحتی کنید و نتیجه این می شود که کم کم سست می شوید. بهتر است جمله را به دو بخش تقسیم کرده و یا آن را به صورتی مناسب جمله بندی کنید.

دوباره سعی کنید.

از مکث های کوتاهی استفاده کرده و هر جا که نفسی تازه می کنید، علامتی بگذارید:

«آدم ها اغلب نگران این موضوع هستند/ که گیج و یا فراموش کار به نظر برسند/ و این امر کاملا قابل درک است.»

احتمالا متوجه می شوید که در تمام طول جمله، انرژی لازم را خواهید داشت؛ به علاوه هیچ کدام از اطلاعات ضروری حذف نمی شوند. (البته ممکن است همان ابتدا به راحتی از عهده خواندن این متن کوتاه برآیید).

 

چرا سخنرانی واضح و روشن مهم است؟

- سخنرانی واضح و روشن یکی از شروط لازم در طرح ریزی کردن صداست.

- اگر صدا ضعیف یا نامشخص باشد، نکات اندکی را می تواند انتقال دهد.

- به هنگام انتقال اطلاعات، روشن بودن مطلب، عامل بسیار مهمی است زیرا شنونده این شانس را ندارد که شما را متوقف ساخته و بخواهد که به روشنی سخن بگویید.

 

نکته هایی برای کسانی که از زبان انگلیسی به عنوان زبان دوم استفاده می کنند.

- به جای نگرانی درباره لهجه خود، سعی کنید روی آن تمرکز کرده و به روشنی سخن بگویید.

- سخنگویان انگلیسی بومی، به صدای ضبط شده خود با لهجه ها و تلفظ های متنوع گوش می دهند.

- خیلی تند صحبت نکنید، زیرا این مساله برای شنوندگان بومی مشکل ایجاد می کند.

- بهتر است بدانید که صداهای صامت در زبان انگلیسی، ممکن است در زبان های دیگر وجود نداشته باشند. سعی کنید این صامت ها را شناسایی کرده و روی آن ها تمرین کنید.

- اگر در حال سخنرانی و یا درس دادن هستید و در مورد تند و واضح صحبت نکردن خود نگرانید، سعی کنید حین کار از ابزارهای بصری استفاده کنید.

- اگر یک سخنرانی رسمی پیش رو دارید، از قبل با یک انگلیسی بومی تمرین کرده و از او بخواهید به تلفظ و روش شما دقت کند.

- به سخنرانی های انگلیسی های بومی گوش کرده و روی تلفظ های آن ها تمرکز کنید، زیرا این کار در یادگیری شما بسیار موثر است.

- تمرین های واضح سخن گفتن را انجام دهید.

 

ارزیابی وضوح سخنان شما

تمرین

- متنی شامل 300 کلمه انتخاب کنید.

- آن را دوبار با صدای بلند بخوانید.

- برای خواندن خود زمان بگیرید (متن شما باید حدود دو دقیقه طول بکشد. اگر آن را کمتر از دو دقیقه تمام کردید، بدانید که سرعت زیادی داشته اید و بار دیگر آن را با سرعت کمتری بخوانید).

- متن را برای بار سوم بخوانید و اگر امکان دارد صدای خود را ضبط کنید.

- صدای ضبط شده خود را به عقب برگردانید و مقدار روشن و واضح بودن خود را ارزیابی کنید.

- از شخص دیگری بخواهید به صدای ضبط شده شما گوش کرده و آن را ارزیابی کند.

 

نکته: ضبط کردن دقیق صدا می تواند دقت و تمرکز بیشتری به شما درباره صدایی که تولید کرده اید بدهد.

 

ارزیابی وضوح سخنان شما

تمرینی برای طرز بیان

متن زیر یک متن کاملا مناسب است. روی تلفظ صحیح دقت کنید. می توانید صدای خود را ضبط کرده و سپس آن را مورد ارزیابی قرار دهید.

 

متن

آن اتاقی که با ظرافت چیده شده، رو به شرق است. زیبایی موجود در کاغذ دیواری، به این خوش سلیقگی اضافه شده و خود نمایی رنگ اتاق، مورد توجه بودن این مجموعه را مشخص می کند. ساعت روی دیوار به طرز با شکوهی تیک تیک می کند که علاقه آن ها را به ساعت های نقاشی شده پاندول دار، نشان می دهد و در گوشه اتاق یک شمعدان بسیار قدیمی پوشیده در گرد و خاک به وسیله پرده ای پنهان شده است.

چگونه درهنگام سخنرانی بر اضطراب و نگرانی خود فایق آییم و بر آن غالب شویم :

درشروع سخنرانی آن چه که شما با وضعیت خود نشان می دهید بیانگر مفهوم مهمی است که آیا شما احساس راحتی دارید یا نگران هستید. برای کنترل عرق نکردن وسرخ نشدن بدون نیاز به دارو، مواد مخدر و ... راه های مختلفی وجود دارد که به شرح ذیل می باشد:

 

1- لباس گشاد بپوشید

وقتی شمالباس تنگ برتن دارید شماشروع به عرق کردن می کنید شما حتی احساس ناخوشایند بیشتری می کنید بنا به دلایل مختلفی اولا لباس ها ممکن است حرارت شما را بالا ببرند. ثانیا وقتی که عرق می کنید باعث می شود لباس به بدن شما بچسبد واحساس ناخوشایندی بیشترملموس شود. سوم وقتی که شما لباس تنگ برتن دارید ، نشانه های عرق درزیر بغل تان سریع مشهود می شود وباعث می شود میزان ناخوشایندی افزایش یابد. پوشیدن لباس آستین کوتاه جریان خنکی دربدن را افزونی می بخشد

 

2- استفاده از ضد عرق ورفع کننده ی بوی نامطبوع :

استفاده از دفع کننده های بو ممکن است احمقانه به نظر برسد اما همیشه برا ی عرق کردن زود هنگام آماده باشد. سعی کنید به انواع مختلف و ابزار مختلف مانع عرق کردن خود شوید.

 

3- نوشیدن آب فراوان

خیلی مهم است که درهنگام سخنرانی آب بدنتان کم نشود مخصوصا اگر شماخیلی عرق می کنید.

ازدست دادن آب بدن باعث افزایش استرس و پایین آوردن کارآیی حافظه می شود ودرتعیین درستی لغات دچارمشکل می شوید.

نوشیدن آب فراوان قبل ازسخنرانی خیلی موثر می باشد وهمین طور بایستی قبل از آن مراقب دستشویی رفتن هم بود.

پزشکان معتقدند که اگر ادرار شما زرد روشن بود ، آن بدین معنی است که شما به نوشیدن مایعات فراوان احتیاج دارید.

 

4- در ابتدا کمی تمرین فیزیکی کنید.

می دانیم که کمی تمرین فیزیکی باعث عرق ناگهانی دربدن می شود وآن چیزی است که شما از آن اجتناب دارید به هرحال اضطراب ونگرانی همچنین عرق کردن شما به دلیل سبک شدن ممکن است کاهش یابد برهمین خاطراگرکمی ورزش قبل ازسخنرانی انجام دهید خیلی بهتراست .

شما ممکن است کمی پیاده روی نمایید یا با صدای بلند بالا پایین بپرید ویا مشتتان را به هواپرتاپ کنید .همچنین می توانید صدای اسب درآورید، یعنی نفس عمیقی بکشید وازبین لبهایتان مثل آنچه اسب انجام می دهد لبهایتان را بلرزانید.آن باعث می شود لب هایتان آرام وبشاش شود وناراحتی ازشما رخت بندد،سخنرانی را با لبخند شروع کنید که باعث آرامش زیاد می شود .حد و روش خاصی را نمی توان برای ممارست وتمرین آرامبخش قبل از سخنرانی تعیین نمود.

به هرحال شما یکی از موارد را برای آرام کردن خودتان قبل ازسخنرانی پیدا خواهید کرد. وقتی که شما آرام هستید کمترعرق می کنید، سرخ می شوید و یا احساس نگرانی خواهید کرد.نکته ی مهمی که بایستی بدانید این است که اگر آدرنالین شما افزایش یافت خود راکنترل نمایید و در یک کلام ، ازنگرانی هراسی نداشته باشید.

در 1001 نکته مجریگری نکاتی برای اماده شدن قبل ازسخنرانی آورده شده که می توانید رجوع کنید.

 

5- بدانید که عرق کردن آنقدر مهم نیست .

سخنران هایی که ازسخنرانی نگران هستند انرژی زیادی را صرف می کنند. خواه عرق نمایند، سرخ شوند ، لب های خشک داشته باشند ویا بلرزند وغیره .یاد داشته باشید درآن روزعرق کردن شاید برای مخاطبین خیلی هم مهم نباشد حتی شاید آنها متوجه عرق کردن شما هم نشوند حتی اگر توجه هم کنند فرقی برایشان نمی کند.شما در جمع آنها نیستید، بنابراین اگر شما عرق نمایید زیاد هم برایشان مهم نیست .

سخنرانان مضطرب به طور منظم تنفس نمی کنند، بنابرین مغز پیامی دریافت می دارد که اکسیژن تازه به مغز نمی رسد، سپس بدن دچارافزایش آدرنالین می گردد که اثرات مخرب آن سرخ شدن ، سریع عرق نمودن ، لرزه واحساس ناتوانی درسخنرانی است .عمومی ترین روش تکنسین ها را که می توانم توصیه نمایم این است که سه تا نفس عمیق بکشید.

 

6- حرکت های آرام در طول سخنرانی


فکر آدرنالین به عنوان یک منبع انرژی مطرح است ازآن بایستی استفاده نمود. حرکت کنیم ! وزود حرکت کنیم ! درجای ثابت نایستیم ، تریبون را نگیریم وسعی درچسبیدن به آن نداشته باشیم . به یک طرفی حرکت کنید، پاهایتان را کمی حرکت دهید قدمی ویا دوقدم به سمت حاضرین بردارید یا به طرفین .اگرپشت تریبون راحت ترید پاهایتان را کمی حرکت دهید یا لگن یا باسنتان راپهلو به پهلو حرکت دهید.شما می توانید آدرنالین برای سخنرانی تان استفاده نماید صدایتان را بلند کنید، کلامتان را با تاکید فراوان بیان نماید. با استفاده از آدرنالین می توانید ژست خود را افزایش دهید، خنده ی خود را افزایش دهید.اگر شما ازآدرنالین استفاده می کنید عرق کردن زیاد مهم نمی باشد.

 

آدرنالین: (در شرایط استرس، تولید سلول های ایمنی نوع لنفوسیتT افزایش می یابد ومقدار زیادی سم در بدن انسان جمع می شود. تولید هورمون آدرنالین به دنبال استرس و شرایط ناموزون با بدن، افزایش می یابد. تولید بیشتر آدرنالین به بدن کمک می کند تا انرژی بیشتری برای مقابله با شرایط جدید داشته باشد. از طرفی تولید آدرنالین، ذخایر موادقندی را تخلیه می کند. افزایش ترشح هورمون های بدن، پاسخ طبیعی بدن ما به استرس است.)

 

چگونه هنگام سخنرانی بر ترس خود غلبه کنیم؟

یکی از نگرانی‌های عمدة هر فرد ترس از سخن گفتن در حضور جمع است. بسیاری از مردم به راحتی با هم گفتگو می‌کنند اما هنگامی که برای سخنرانی فرا خوانده می‌شوند دچار ترس و واهمه می‌گردند.

اگر شما از ایستادن روی بلندی و صحبت کردن برای جمع می‌ترسید، بدانید که تنها نیستید. سال 1973 در جامعة آمریکا تحقیق جالب توجهی در زمینه موارد ترس بعمل آمد و از 2500نفر آمریکایی خواسته شد که هر کدام فهرستی از عمده‌ترین زمینه‌های ترس خود را بنویسند. در پایان کار آنچه محققان را بسیار متعجب ساخت میزان 41 درصدی پاسخگویان بود که همگی بزرگترین مورد ترس خود را سخنرانی در برابر گروهی از مردم می‌دانستند. تا حدی که بسیاری از آنها قبول چنین کاری را سرنوشتی هولناک‌تر از مرگ تلقی می‌کردند.

قبل از سخنرانی چه احساسی دارید؟

اغلب مردم ممکن است برای انجام دادن کار مهمی که در حضور مردم صورت می‌گیرد دچار هیجان و اضطراب باشند. بازیگران قبل از بازی، سیاستمداران پیش از سخنرانیها و قهرمانان ورزشی قبل از مسابقه دارای چنین حالتی هستند.

در این لحظات افراد موفق آنهایی هستند که آموخته‌اند چگونه هیجان خود را به نفع خود بکار بگیرند.

تحقیقات نشان می‌دهد که 76 درصد از سخنوران ورزیده قبل از رفتن به جایگاه سخنرانی دچار ترس و هیجان هستند اما آنها این نوع هیجان را نشانه‌ای از سلامت روان برای انجام دادن فعالیتی مثبت تلقی می‌کنند. به عبارت دیگر هیجانی بودن در آغاز سخنرانی، حالتی کاملاً طبیعی و حتی مطلوب است زیرا بدن در این حالت مانند هر حالت پر اضطراب دیگری تلاش می‌کند با ترشح آدرنالین بیشتر واکنش مثبت نشان دهد.

این ترشح ناگهانی آدرنالین همان عاملی است که موجب تپش قلب و لرزش دست و زانو و عرق پوست می‌شود و هر شخصی که بخواهد در برابر جمع سخن بگوید تا حدودی این واکنش‌ها را دارد.

حال سؤال این است که چگونه می‌توان از این حالات هیجانی و عصبی، کار مثبت کشید؟

لازم است بدانیم بجای اینکه تلاش کنیم همه هیجان روحی قبل از سخنرانی را از بین ببریم، بکوشیم آن حالت را به وضعی مطلوب که متخصصان آن را هیجان مثبت می‌نامند، تبدیل کنیم. هیجانی سرشار از شور و شوق و سرزندگی که متفاوت با آن حالات عصبی و بازدارنده روحی است و دیگر شما را قربانی نخواهد کرد؛ بلکه حیاتی جدید می‌بخشد و حالات انسان را کاملاً در اختیار دارد.

در اینجا شش راه تجزیه شده و مطمئن برای تبدیل حالات عصبی و روانی منفی قبل از سخنرانی به حالات و هیجانات مثبت مطرح می‌شود.

1- مرحلة اول، این مرحله را شما قبلاً طی کرده‌اید و دوره‌های آموزشی آن را پیش از این گذرانده‌اید. کافی است درباره گذشته خودتان در روزهای اول کودکستان، دبستان، دبیرستان، دانشگاه و روزهای اول آشنایی با محیط کار و شغلتان فکر کنید. به احتمال زیاد در همه موقعیت‌ها شما با وضعی جدید، غیرعادی و تنش‌زا روبرو بوده‌اید. سازگار شدن با هر کدام از موارد، ترس و واهمه‌ای موقتی و کوتاه همراه داشته است. دربارة سخنرانی کردن در وضع فعلی چنین حالتی مصداق دارد.برای اغلب افراد بویژه دانشجویان هنگام صحبت در برابر دوستان هم‌دانشگاهی خود مهمترین عامل، ناآگاهی است هر چه فرد از چگونگی سخنوری بیشتر آگاه باشد و بیشتر سخنرانی کند، ترس و واهمه سخنرانی کردن در او کمتر می‌شود.

یادگیری مهارت سخن گفتن با یادگیری دیگر هنرها و فنون زیاد متفاوت نیست و مانند آنها نیازمند تکرار، تمرین، آزمایش و خطاست.گاهی می‌توان در کلاس، میان دوستان دانشگاهی سخنرانی کرد و آنها را بهترین مخاطب‌ها برای ارزیابی عیوب سخنرانی خود دانست و این کار یعنی سخنرانی در جمع نزدیکان و دوستان به مرور شما را به مهارت و هنر سخنوری نزدیک می‌کند.

2- مرحله دوم، آمادگی است. راه حل دیگر برای کسب اطمینان و تسلط در سخنرانی، انتخاب عنوان مناسب و مورد توجه و علاقه خود ماست. صحبتهای هر سخنوری که با آمادگی کم به سخنرانی بپردازد، نامنظم، غیرمستند و مبهم خواهد بود.

برای آماده کردن یک سخنرانی چقدر وقت لازم است؟

تجریه نشان داده که برای هر دقیقه سخنرانی یک تا دو ساعت آماده‌سازی نیاز است و گاهی متناسب با میزان تحقیق مورد نیاز وقت بیشتری احتیاج است.شاید چنین زمانی طولانی به نظر برسد اما نتایج آن بسیار با ارزش است.

درست شبیه بازیگری که تمرین می‌کند تا درست نقش خود به طور کامل قرار بگیرد.شما نیز با صرف وقت برای ایجاد آمادگی بیشتر به احساس اطمینان و نهایتاً جایگاه درست نایل می‌شوید.

یک کارشناس و مربی فن سخنوری به نام لی‌لی والترز در کتاب « شگردهای سخنوران موفق» تخمین زده است که آمادگی مطلوب ممکن است ترس و واهمة حضور در جایگاه سخنرانی را تا 75 درصد کاهش دهد.

 

مثبت فکر کنید Think Positively

اغلب احساس اطمینان، عمده‌ترین نیروی ایجاد فکر و نگرش مثبت است. اگر شما نظر و فکرتان این باشد که می‌توانید کاری را انجام دهید، معمولاً قادر به انجام آن هستید و از طرفی اگر احساستان این باشد که در انتظار دردسر و مصیبتی هستید، بیشتر اوقات چنین خواهد شد. این حالات دقیقاً دربارة سخنرانی کردن در حضور مردم نیز مصداق دارد. احتمال شکست در سخنرانی برای سخنران‌هایی که درباره خود و تجربه سخنرانی‌شان فکر و نگرش منفی دارند، بیشتر از افرادی است که درباره خود مثبت فکر می‌کنند.

در اینجا چند شیوه تفکر برای انتقال از نگرش منفی به نگرش مثبت هنگام آماده شدن برای سخنرانی مطرح می‌شود.

 

نگرش و افکار مثبت Positive Thought

· این سخنرانی فرصتی است که بتوانیم دیگران را در افکار و عقاید خودم سهیم کنم و مانند هر سخنرانی دیگری تجربه به دست آورم.

· هیچ کس کامل و عالی نیست اما من با هر سخنرانی در حال پیشرفت و بهتر شدن هستم.

· هنگام سخنرانی همه هیجانی هستند. اگر دیگران توانستند خودشان را آرام کنند، من هم می‌توانم.

· من موضوع خوبی برای سخنرانی خودم انتخاب کرده و کاملاً آماده‌ام. قطعاً همه از آن لذت خواهند برد.

 

نگرش و افکار منفی Negative Thought

· ای کاش من ناچار نبودم که سخنرانی کنم.

· من سخنوری کارآزموده و بزرگ نیستم.

· من همیشه هنگام سخنرانی ناراحت و مضطرب هستم.

· هیچکس به شنیدن آنچه من ناچارم بگویم علاقه‌مند نیست.

بسیاری از روانشناسان معتقدند که نسبت افکار مثبت به افکار منفی در زمینه فعالیتهای هیجانی و پر اضطراب مانند سخنرانی کردن، حداقل 5 بر یک است. به عبارت دیگر برای هر نگرش منفی، باید حداقل 5 تفکر مثبت را رودروری آن قرار دهید. این گونه است که شما حالت هیجانی را به طور کامل بر طرف نمی‌کنید؛ بلکه آن را در اختیار خود قرار می‌دهید و به کمک آن بر افکار و عقایدتان برای انتقال به مخاطبان مسلط می‌شوید و ترس و نگرانیهای مخرب از شما دور می‌شود.

 

سخنگویان موفق

 

صحبت و گفت وگو اساسی ترین و ضروری ترین مشکل ارتباط میان انسانهاست به طوری که یک فرد عادی به طور متوسط در طول روز 18 هزار کلمه بر زبان می آورد. البته در برخی از افراد این رقم بیشتر است، از این رو مهارت های خود را برای اینکه جزو بهترین سخنگویان و بهترین و موفقترین گویندگان باشید چرا ارتقاء نبخشید؟


اصول گفت گوی موفق در چهار چیز است :
1- صداقت 2- نگرش مثبت 3- علاقه به طرف گفت وگو 4- بی ریایی یعنی رک و بی پرده صحبت کردن

هشت ویژگی مشترک موفقترین سخنگویان : بیشتر افراد موفق، سخنگویان موفقی نیز هستنند جای تعجبی ندارد که بر عکس این نیز صادق است اگر شما احساس می کنید که تا کنون فرد موفقی بوده اید، می توانید با بهترین سخن گفتن خود را موفقتر کنید برای بسیاری از ما مهمترین کار، تاثیرگزاری در گفت وگوی روز مره است.

بنابراین سخنگویان دارای چند ویژگی مشترک اند:

1- آنها به هر چیز از زاویه ای دیگر می نگرند و دیدگاههای غیر قابل پیش بینی ای درباره ی موضوعات ارایه می دهند.

2- در صحبت کردن سبک خاص خود را دنبال می کنند.

3- آنها در تمام مدت درباره ی خود صحبت نمی کنند.

4- شوخ طبع هستند و برایشان دشوار نیست که آن را درباره خود به کار ببرند. در حقیقت بهترین

گفت وگو کنندگان اغلب ماجراهای درباره ی خود تعریف می کنند.

5- آنها کنجکاو هستند و می پرسند چرا ؟ آنها می کوشند درباره ی مطلبی که به آنها می گویید بیشتر بدانند.

6- اظهار همدردی می کنند و می کوشند خود را به جای شما بگذارند تا با صحبت های شما ارتباط پیدا نمایند.

7- افراد احساساتی هستند. نسبت به آنچه در زندگی خود انجام می دهند احساس خود را بروز می دهند و نسبت به آنچه شما در آن لحظه به آنها می گویید علاقه نشان می دهند.

8- افق های فکری گسترده ای پیش روی آنها قرار دارد و درباره مسایل و تجربیات بی شماری ورای زندگی روزمره خود به تفکر و صحبت می پردازند.

البته مهم نیست تا چه اندازه سخنگوی برجسته ای هستید اما موقعی پیش می آید که بهتر است ساکت بمانید حتی اگر تحت هر شرایطی قرار دارید و احساس می کنید که باید حرف بزنید چنانچه می شنوید که غریزه به شما می گوید ساکت بمانید به آن توجه کنید و سکوت اختیار کنید.

صحبت کردن به گونه امروزی : این نوع صحبت کردن ناشی از مدهای کوتاه مدت و رویدادها

/ 1 نظر / 22 بازدید
امیر

سلام،بسیار مطلب مفیدی رو ارایه کردید،خیلی سپاسگذارم