چهره خوانی.روانشناسی چهره.زبان .حرکات بدن.مهارتهای کلامی،لکنت.نارسایی گفتار.فن بیان.روش مطالعه و یادگیری. روانشناسی فروش

سرگزمی و جالب.

 
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری - ساعت ۱٢:٢٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱/۳٠
 

رفتارهای‌ اکتشافی‌

مشاهده‌ عربی‌ صحرانشین‌، فیلسوفی‌ آلمانی‌ یا روشنفکری‌ فرانسوی‌ که‌ هر سه‌ دست‌ به‌ سینه‌ نشسته‌اند، سبب‌ پدید آمدن‌ این‌ تصور می‌شود که‌ چنین‌ رفتارهایی‌ ذاتی‌اند؛ حال‌ آنکه‌ گذاشتن‌ دستها بر روی‌ سینه‌ رفتاری‌ اکتشافی‌ است‌. گونه‌ انسان‌ دست‌هایی‌ با ساخت‌ همانندی‌ را به‌ ارث‌ برده‌ است‌، چه‌ صحرانشین‌ باشد چه‌ فیلسوف‌ یا متفکر. در مرحله‌ای‌ از زندگی‌، انسان‌ از طریق‌ فرایند آزمون‌ و خطا به‌ مجموعه‌ طرح‌های‌ احتمالی‌ای‌ که‌ بر اساس‌ آن‌ می‌تواند دست‌هایش‌ را بر روی‌ سینه‌اش‌ بگذارد کشف‌ می‌کند. با توجه‌ به‌ محدود بودن‌ این‌ مجموعه‌ احتمالی‌، مشابه‌ بودن‌ چنین‌ رفتاری‌ میان‌ انسانها دیگر چندان‌ عجیب‌ نخواهد بود. بنابراین‌ رفتارهای‌ اکتشافی‌ تا حدودی‌ ذاتی‌اند زیرا بر اساس‌ امکانات‌ ژنتیکی‌ یا آناتومی‌ بدن‌ انسان‌ شکل‌ گرفته‌ است‌ نه‌ صرفاً بر پایه‌ دستورالعملهای‌ ژنتیکی‌ مشخص‌. رفتارهای‌ اکتشافی‌ به‌ صورت‌ ناخودآگاه‌ در طول‌ فرایند رشد کسب‌ می‌شوند. از این‌رو نمی‌توان‌ به‌ روشنی‌ نحوه‌ عملکرد و حتی‌ زمان‌ دقیق‌ یادگیری‌شان‌ را توضیح‌ داد. این‌ رفتارها جهان‌شمول‌ هستند و به‌ همین‌ دلیل‌ غالباً با رفتارهای‌ ذاتی‌ اشتباه‌ گرفته‌ می‌شوند.

رفتارهای‌ جذبی‌
رفتارهای‌ جذبی‌ رفتارهایی‌ هستند که‌ انسان‌ به‌ صورت‌ ناخودآگاه‌ از سایر هم‌نوعانش‌ تقلید می‌کند. همانند رفتارهای‌ اکتشافی‌ توضیح‌ دقیق‌ زمان‌ و نحوه‌ یادگیری‌ این‌ رفتارها مشکل‌ است‌. اما برخلاف‌ رفتارهای‌ اکتشافی‌، رفتارهای‌ جذبی‌ فرهنگ‌ ـ بنیاد است‌ و از گروهی‌ به‌ گروهی‌، از فرهنگی‌ به‌ فرهنگی‌ و از جامعه‌ای‌ به‌ جامعه‌ دیگر تفاوت‌ دارد. از آنجا که‌ انسان‌ موجودی‌ مقلد است‌، غیرممکن‌ است‌ در جامعه‌ای‌ زندگی‌ کند و از الگوهای‌ رفتاری‌ خاص‌ آن‌ جامعه‌ تأثیر نپذیرد. از این‌ روست‌ که‌ شیوه‌ خندیدن‌، اخم‌ کردن‌، راه‌ رفتن‌ و ایستادن‌ تابع‌ همین‌ تأثیرات‌ اجتماعی‌ است‌. تخطی‌ یا اغراق‌ در نشان‌ دادن‌ چنین‌ رفتارهایی‌ منجر به‌ خدشه‌دار شدن‌ ارتباط‌ می‌گردد. اجرای‌ ناخوشایند مجری‌ برنامه‌ صندلی‌ داغ‌ ریشه‌ در بزرگنمایی‌ بیش‌ از حد احساساتش‌ با به‌ کارگیری‌ زبان‌ بدن‌ خاص‌ آن‌ و نیز استفاده‌ نامناسب‌ و بیجا از آن‌ دارد. مثلاً وی‌ برای‌ نشان‌ دادن‌ تأثر یا حظ‌ ناشی‌ از سخنان‌ مهمان‌ چنان‌ در حرکات‌ خود اغراق‌ می‌کند که‌ گویی‌ تفاوت‌ بازیگری‌ را با مجریگری‌ نمی‌داند.

رفتارهای‌ آموخته‌
رفتارهایی‌ هستند که‌ به‌ صورت‌ کاملاً آگاهانه‌ از طریق‌ آموزش‌ یا مشاهده‌ و تمرین‌ تحلیلی‌ فردی‌ فراگرفته‌ می‌شوند. در یک‌ سوی‌ طیفِ رفتارهای‌ آموخته‌، رفتارهای‌ بسیار پیچیده‌ و مشکلی‌ چون‌ راه‌ رفتن‌ روی‌ دستها ـ که‌ آکروبات‌بازها انجامش‌ می‌دهند ـ وجود دارد و در سوی‌ دیگر طیف‌، رفتارهای‌ ساده‌ای‌ چون‌ چشمک‌ زدن‌ و دست‌ تکان‌ دادن‌ دیده‌ می‌شود. در بعضی‌ موارد برخی‌ از رفتارهای‌ آموخته‌ با رفتارهای‌ جذبی‌ همپوشی‌ دارند مثلاً دست‌ تکان‌ دادن‌. نکته‌ جالب‌ توجه‌ اینکه‌ رفتارهای‌ به‌ نظر ساده‌ در هنگام‌ فراگیری‌ بسیار دشوار بوده‌اند. کودکی‌ را به‌ خاطر آورید که‌ می‌کوشد چشمک‌زدن‌ یا سوت‌زدن‌ یاد بگیرد. به‌ همین‌ دلیل‌ است‌ که‌ بعضی‌ از افراد هیچگاه‌ نمی‌توانند چشمک‌ یا سوت‌ بزنند. این‌ رفتارها نیز به‌ شدت‌ تابع‌ شرایط‌ فرهنگی‌ جامعه‌اند. با دیدن‌ دوستی‌ یا همکاری‌ در ایستگاه‌ مترو ناخودآگاه‌ با گذاشتن‌ دستها بر روی‌ سینه‌ به‌ او چاکرم‌، مخلصم‌ هم‌ می‌گوییم‌ یا با بالا بردن‌ دست‌ به‌ او سلام‌ و احوال‌پرسی‌ می‌کنیم‌؛ نکته‌ جالب‌ و مهم‌ این‌ است‌ که‌ فاصله‌ بین‌ ما آنقدر زیاد است‌ که‌ ما اصلاً صدای‌ همدیگر را نمی‌شنویم‌.

رفتارهای‌ تلفیقی‌
تا به‌ اینجا می‌توان‌ نتیجه‌ گرفت‌ که‌ انسان‌ به‌ چهار شیوه‌ متفاوت‌ زبان‌ بدن‌ را فرامی‌گیرد: خصوصیات‌ ژنتیکی‌، کشفیات‌ شخصی‌، جذب‌ اجتماعی‌ و آموزش‌ آگاهانه‌. هر یک‌ از رفتارهای‌ پیش‌گفته‌ تحت‌ تأثیر عوامل‌ اجتماعی‌ یا فرهنگی‌ قرار می‌گیرند. مثلاً رفتارهای‌ ذاتی‌ غالباً به‌ طور چشمگیری‌ تحت‌ تأثیر فشارهای‌ اجتماعی‌ اصلاح‌ و تعدیل‌ می‌شوند. گریه‌های‌ بچگانه‌ در طول‌ زندگی‌ به‌ دلیل‌ مسائل‌ فرهنگی‌ تبدیل‌ به‌ اشک‌ ریختن‌های‌ آرام‌ و بی‌صدا، هق‌هق‌های‌ سرکوب‌ شده‌، جیغ‌های‌ هیستریکی‌ و یا ناله‌های‌ رقت‌بار می‌شوند. عملکردهای‌ اکتشافی‌ نیز به‌ روشی‌ مشابه‌ تحت‌ تأثیر رقابتهای‌ ناخودآگاهِ الگوهای‌ اجتماعی‌ قرار می‌گیرند. نشستن‌ در حالی‌ که‌ پاها روی‌ هم‌ انداخته‌ شده‌اند احتمالاً به‌ عنوان‌ رفتاری‌ که‌ نشان‌دهنده‌ آرامش‌ و اطمینان‌ است‌ کشف‌ شد اما بعدها بر اثر قواعد نانوشته‌ اجتماعی‌ فراگیر شد. بچه‌ها بدون‌ اینکه‌ از چنین‌ کارکردی‌ آگاهی‌ داشته‌ باشند شروع‌ به‌ تقلید این‌ رفتار می‌کنند. یا دختربچه‌ها با دیدن‌ پلیس‌ یا نیروی‌ انتظامی‌ مانند مادران‌ خود روسری‌ خود را مرتب‌ می‌کنند بدون‌ اینکه‌ از دلیل‌ این‌ کار آگاهی‌ داشته‌ باشند


 
comment نظرات ()